Historia powstania słynnych lamp witrażowych Tiffany’ego

Tiffany Glass and Decorating Company została założona w 1885 roku przez Louis’a Comfort Tiffany. Firma rozwijała się poprzez tworzenie nowych metod wyrobu lamp witrażowych. Z myślą o szkle starożytnego Rzymu starano się tworzyć kolorowe elementy bez użycia farby lub emalii. Dzięki tym innowacyjnym eksperymentom powstały dwie nowe techniki: szkła favrile oraz technika folii miedzianej (copper foil technique). Podczas Światowych Targów w Chicago w 1893 r. zadebiutowała pierwsza lampa witrażowa Tiffany’ego wykonana ze szkła favrile. Przyjmuje się, że wyprodukowano ją w tym samym roku.

Każdą lampę witrażową wykonano ręcznie przez wykwalifikowanych rzemieślników, bez produkcji masowej ani maszynowej. W 1902 r. Tiffany Glass and Decorating Company przekształciło się w Tiffany Studio. W tym momencie firma była niezwykle popularna i znana przede wszystkim ze swoich witraży. Wykonywał je ręcznie zespół ponad 300 rzemieślników. Chociaż od ponad wieku powszechnie wierzono, że Tiffany zaprojektował te dzieła, w 2007 profesor Rutgers Martin Eidelberg udowodnił, że artystka Clara Driscoll była główną projektantką i mózgiem pięknych projektów.

Typowy wygląd lamp witrażowych

Ikona stylu secesyjnego, typowa lampa witrażowa składa się ze stojaka z brązu zwieńczonego witrażowym kloszem. Każdy z abażurów, zarówno ołowiowych, jak i wykonanych techniką folii miedzianej (copper foil technique), cechuje zarówno skrupulatna dbałość o szczegóły, jak i zainteresowanie przyrodą. Przy tworzeniu skomplikowanych wzorów i motywów inspirowano się florą i fauną. W szczególności stokrotki i ważki stały się popularnymi inspiracjami. Podobnie jak wzory, które je zdobią, sylwetki lamp często oddają hołd światu natury. Wiele popularnych opraw lamp witrażowych Tiffany ma kształt drzewa. Podstawa, stojak i cień działają odpowiednio jako korzenie, pień i liście. Podobnie wiele z tych witrażowych kloszy ma nieregularne kształty. Często odzwierciedlają płatki kwiatów, skrzydła motyla i inne formy występujące w naturze.

Lampy witrażowe – znane kolekcje

Podczas gdy lampy witrażowe w stylu Tiffany przestały być modne zaprzestano ich produkcji, do 1913 r. W latach pięćdziesiątych nastąpiło odrodzenie. Od tego czasu stały się przedmiotami kolekcjonerskimi. Pojawiają się w prywatnych kolekcjach, domach aukcyjnych, muzeach dzieł sztuki czy w sklepach z antykami. Wartość lamp Tiffany może wynosić od 4000 do ponad 1 miliona USD. Najwyższa cena, jaką kiedykolwiek zapłacono za lampę Tiffany, wynosi 2,8 miliona dolarów na aukcji Christie w 1997 roku.

Lista jednych najbardziej znanych muzeów, gdzie można obejrzeć kolekcje lamp witrażowych:

• New York Historical Society, Central Park West przy West 77th Street – 132 lampy z kolekcji dr. Egona Neustadta z Tiffany Glass.
• Queens Museum of Art, Flushing Meadows Corona Park, Queens – pozostałość kolekcji Neustadta, która trafiła do muzeum po jego śmierci.Virginia Museum of Fine Arts, Richmond, Wirginia – 14 lamp na wystawie w galeriach Lewis Decorative Arts. Dodatkowo z czterema lampami w kolekcji muzeum, ale nie na wystawie

Lampy witrażowe współczesne

W dzisiejszych czasach lampy witrażowe nie są już domeną jednie wielkich i znanych manufaktur. Natomiast, rzemiosło to stało się fachem wielu lokalnych malutkich zakładów, gdzie nieznani artyści popełniają te wspaniałe dzieła ze szkła. Jest takich zakładów wiele, więc ciężko byłoby mówić o jednym konkretnym. Jednakże, praca i czas jaki te malutkie warsztaty poświęcają na odręczne stworzenie swoich lamp witrażowych są jak najbardziej godne uznania.

Lampy witrażowe do jakich wnętrz pasują?

Lampy witrażowe w stylu Tiffany’ego, są już klasykiem. Odpowiednio dobrany witraż jest w stanie nadać każdemu wnętrzu niepowtarzalnego charakteru i klimatu poprzez zmianę kolorystki oświetlenia pomieszczenia. Oczywiście jest to widoczne szczególnie wieczorami, kiedy brak światła słonecznego pozwala nam na pełne uwydatnienie barw z klosza lampy, które mogą całkowicie zmienić nasze otoczenie. Lampy witrażowe to elementy dekoracyjne, które najczęściej umieszcza się w salonach, gabinetach, czy sypialniach. Odpowiednie dobranie kolorystki szkła i kształtu lampy powoduje, że można znaleźć lampy, które pasować będą zarówno do wnętrz klasycznych jak i nowoczesnych. Istnieje także szeroki wybór motywów przedstawianych na kloszach oraz podstawach. Wszystkie te szczegóły sprawiają, że lampy witrażowe to najpiękniejsze antyki i jeden z najciekawszych elementów dekoracyjnych wystroju.

Historia

Secesja [z łaciny seccesio „odejście”] nazywana także Art Nouveau [ z francuskiego „ nowa Sztuka”], która to nazwa pochodzi od marszanda i przedsiębiorcy zafascynowanego sztuką orientalną Siegfrida Binga, założyciela paryskiej galerii- Maison de l’Art Nouveau. Niemniej jednak obydwa określenia oddają istotę Secesji, którą było zerwanie ze sztuką poprzedniej epoki, poszukiwanie nowych źródeł inspiracji oraz eksplorowanie nowych sposób na wyrażenie siebie. Styl secesyjny królował w Europie na przełomie XIX i XX w. i jest powszechnie łączony z Modernizmem.

Założenia

Sztuka secesyjna miała w założeniu dążyć do jedności stylowej całej rzeczywistości otaczającej człowieka, dlatego jej założenia odnajdujemy połączone niemalże we wszystkich dziedzinach sztuki od szeroko pojętej architektury przez rzeźbę oraz grafikę, aż do przedmiotów użytku codziennego. Źródła inspiracji sztuki secesyjnej możemy doszukiwać się w oriencie a także w powszechnej fascynacji motywami roślinno-zwierzęcymi. Artyści secesyjni lubowali się w asymetrycznych kształtach. Dominowała, wyraźna aczkolwiek giętka linia, dosadnie zaznaczająca kontur. Operowali oni także płaską plamą barwną połączoną z subtelną kolorystyką pastelową, tym sposobem secesyjni twórcy dążyli do osiągnięcia efektu połyskliwości i zmienności kolorów w zależności od kąta padającego światła. Była to spektakularna technika, sprawdzająca się przede wszystkim na ceramice, biżuterii oraz szkle. Panowała duża dowolność kompozycji, płaszczyznowość oraz zdobienia inspirowane roślinnością bądź będące przedstawieniem czystej abstrakcji.

Rzeźba secesyjna

Na początku XX w. drobna rzeźba stała się dostępna dla szerokiej gamy odbiorców na tyle, że w porównaniu do innych wyrobów sztuki Art Nouveau, to właśnie rzeźbie najbardziej udało się zatrzeć granicę pomiędzy „czystą” sztuką a sztuką użytkową. Rzeźba stała się elementem przedmiotów użytkowych takich jak np. lampy stołowe produkcji Tiffany. W formie dominowała postać kobieca oraz motywy zapożyczone ze świata przyrody. Niektóre rzeźby secesyjne powstawały za pomocą odlewu w piaskowej formie, najpierw odlewano poszczególne elementy a następnie łączono je i patynowano. Jednak, na znacznie większą uwagę zasługują brązy odlewane metodą „wosku traconego”. Jeśli dziś jesteśmy zainteresowani zakupem takiego antyku, warto odszukać sygnaturę, czyli wycięty lub odlany znak odlewni. Znak taki jest potwierdzeniem, że rzeźba jest odlewem na wosk tracony.